Đo bụi khí nén phòng sạch
Phòng sạch (hay cleanroom là tên tiếng Anh) là một khoảng không gian được thiết kế và sử dụng với tính năng nhằm giảm thiểu sự xâm nhập và lưu giữ các hạt trong không khí, bên cạnh đó kiểm soát các thông số khác như nhiệt độ, độ ẩm, chênh áp… cần thiết. Hệ thống khí nén đóng vài trò rất quan trọng trong các nhà máy và gần như không thể thiếu khi vận hành sản xuất công nghiệp, với những khu vực không gian được thiết kế tính năng phòng sạch thì cần đánh giá chất lượng những chất có nguy cơ nhiễm bẩn trong khí nén. Đo bụi khí nén phòng sạch là một trong những yếu tố đánh giá chất lượng phòng sạch.
Các chất gây nhiễm bẩn có thể tồn tại ở các dạng chất rắn, chất lỏng hoặc chất khí. Chúng có ảnh hưởng đối với nhau (ví dụ các hạt chất rắn kết tụ với sự hiện diện của dầu hoặc nước để tạo thành các hạt lớn hơn; dầu và nước tạo thành một chất nhũ tương) hoặc ngưng tụ (ví dụ hơi dầu hoặc hơi nước) bên trong đường ống của hệ thống không khí nén. Chúng Ta cùng tìm hiểu về yêu cầu liên quan tới việc đo bụi khí nén phòng sạch như thế nào?
☘ Cấp độ sạch của không khí nén
Ba chất gây nhiễm bẩn chính trong không khí nén là các hạt chất rắn, nước và dầu; các chất gây nhiễm bẩn này được phân loại bằng các cấp độ sạch của không khí nén.
Các cấp độ sạch của không khí nén này tập hợp thành nhóm các nồng độ của mỗi một trong các chất gây nhiễm bẩn trên theo các phạm vi, mỗi phạm vi có một chỉ số cấp độ sạch riêng. Các giới hạn của phạm vi được liên kết với các giá trị được xác định trong thực tế.
☘ Cấp độ sạch của hạt bụi
Cấp độ sạch của hạt được nhận biết và xác định trong Bảng 1. Các phép đo phải được thực hiện phù hợp với TCVN 11256-4 (ISO 8573-4), và khi được yêu cầu, TCVN 11256-9 (ISO 8573-8).
Khi xác định được rằng có các hạt với cỡ lớn hơn 5 μm thì không thể áp dụng các cấp phân loại 1 đến 5.
Bảng 1. Cấp độ sạch đối với hạt của không khí nén
| Cấp a | Số lượng lớn nhất của các hạt trên một mét khối là một hàm số của cỡ hạt, d b | ||
| 0,1 μm < d ≤ 0,5 μm | 0,5 μm < d ≤ 1,0 μm | 1,0 μm < d ≤ 5,0 μm | |
| 0 | Do người sử dụng hoặc nhà cung cấp thiết bị qui định và nghiêm ngặt hơn cấp 1 | ||
| 1 | ≤ 20 000 | ≤ 400 | ≤ 10 |
| 2 | ≤ 400 000 | ≤ 6000 | ≤ 100 |
| 3 | Không qui định | ≤ 90 000 | ≤ 1000 |
| 4 | Không qui định | Không qui định | ≤ 10 000 |
| 5 | Không qui định | Không qui định | ≤ 100 000 |
| Cấp | Nồng độ khối lượng b Cp
mg/m3 |
||
| 6c | 0 < Cp ≤ 5 | ||
| 7c | 5 < Cp ≤ 10 | ||
| X | Cp > 10 | ||
| a. Để chứng nhận cho ký hiệu một cấp, phải đáp ứng mỗi phạm vi cỡ hạt và số lượng hạt trong phạm vi một cấp.
b. Ở các điều kiện chuẩn; xem Điều 4. c. Xem A.3.2.2. |
|||
☘ Cấp độ sạch cho độ ẩm và nước lỏng
Các cấp độ sạch cho độ ẩm và nước dạng lỏng được nhận biết và xác định trong Bảng 2. Các phép đo phải được thực hiện phù hợp với TCVN 11256-3 (ISO 8573-3) ,và khi được yêu cầu, TCVN 11256-8 (ISO 8573-8)
Bảng 2 – cấp độ sạch đối với độ ẩm và nước dạng lỏng của không khí nén
| Cấp | Điểm sương có áp
0C |
| 0 | Do người sử dụng hoặc nhà cung cấp thiết bị qui định và nghiêm ngặt hơn cấp 1 |
| 1 | ≤ – 70 |
| 2 | ≤ – 40 |
| 3 | ≤ – 20 |
| 4 | ≤ + 3 |
| 5 | ≤ + 7 |
| 6 | ≤ + 10 |
| Cấp | Nồng độ của nước dạng lỏng Cw
g/m3 |
| 7 | Cw ≤ 0,5 |
| 8 | 0,5 < Cw ≤ 5 |
| 9 | 5 < Cw ≤ 10 |
| X | Cw ≤ 10 |
| a Ở các điều kiện chuẩn; xem Điều 4 | |
☘ Cấp độ sạch đối với dầu
Các cấp độ sạch đối với tổng lượng dầu được nhận biết và qui định trong Bảng 3. Các phép đo đối với dầu dạng lỏng và son khí của dầu phải được thực hiện phù hợp với TCVN 11256-2 (ISO 8573-2). Cần lưu ý rằng, đối với các cấp 3, 4 và X, hàm lượng của hơi dầu không có ảnh hưởng đáng kể đến nồng độ tổng; vì vậy phép đo hơi là tuỳ chọn. Khi cần thiết phải đo hơi dầu, phải sử dụng TCVN 11256-5 (ISO 8573-5).
Bảng 3 – Cấp độ sạch của không khí nén đối với lượng dầu tổng
| Cấp | Nồng độ của lượng dầu tổng a (chất lỏng, son khí và hơi) mg/m3 |
| 0 | Do người sử dụng hoặc nhà cung cấp thiết bị qui định và nghiêm ngặt hơn cấp 1 |
| 1 | ≤ 0,01 |
| 2 | ≤ 0,1 |
| 3 | ≤ 1 |
| 4 | ≤ 5 |
| X | > 5 |
| a ở các điều kiện chuẩn ; xem Điều 4. | |
